Makaleniz hazır, hedef derginiz belli. Gönderim formuna İngilizce özeti yapıştırdığınızda sistem kelime sınırını aştığınızı söylüyor. Birkaç cümleyi silmek kolay görünebilir. Ancak çıkardığınız ifade araştırmanın tasarımını, bulgunun sınırını ya da sonuçların hangi gruba ait olduğunu açıklıyorsa özet artık aynı çalışmayı anlatmıyor olabilir.
Abstract kelime sayısı azaltma işleminin amacı, araştırmayı eksik anlatmak değil, aynı bilgiyi daha ekonomik bir dille sunmaktır. İlk olarak tekrarlar ve gereksiz ifadeler üzerinde çalışılmalı. Bilimsel içeriğin çıkarılması gerekiyorsa bu karar yazara bırakılmalıdır.
Önce derginin istediği özet biçimini kontrol edin
Her dergi için geçerli tek bir abstract uzunluğu yoktur. Hedef derginin güncel yazar rehberinden hem kelime sınırını hem de yapılandırılmış özet isteyip istemediğini kontrol edin. Taylor & Francis de özet biçimi ve kelime sınırı için dergiye özgü talimatların esas alınmasını belirtir. Yayıncının makale hazırlama rehberini inceleyebilirsiniz.
Başlıkların, kısaltmaların veya tireli ifadelerin gönderim sisteminde nasıl sayıldığını ayrıca kontrol etmek yararlıdır. Word dosyasındaki sayı ile sisteme yapıştırdığınız metnin sayısı farklı çıkarsa son düzenlemeyi gönderim ekranındaki sonuçla karşılaştırın. Sınıra ulaşmak için sözcükleri yapay biçimde tireyle birleştirmek çözüm değildir.
Kısaltmadan önce korunacak bilgileri işaretleyin
Özet üzerinde çalışmaya başlamadan önce ana metinle karşılaştırarak şu bilgileri belirleyin:
- Araştırmanın amacı ve yanıtlamaya çalıştığı soru
- Çalışma tasarımı, incelenen grup veya veri kaynağı
- Ana bulguların anlaşılması için gerekli yöntem bilgileri
- Temel sonuçlar, ilgili sayısal değerler ve gerekli belirsizlik ölçüleri
- Sonucun geçerli olduğu kapsam ve önemli sınırlamalar
Bu liste, her ayrıntının mutlaka özette bulunması gerektiği anlamına gelmez. Derginin kuralları, çalışma türü ve ilgili raporlama rehberi belirleyicidir. Amaç, yalnızca kelime kazanmak için araştırmanın yorumunu değiştiren bir bilginin silinmesini önlemektir.
En güvenli başlangıç: Uzun ifadeleri sadeleştirmek
Bazı cümleler bilimsel içeriklerine dokunmadan kısaltılabilir. Aşağıdaki örnekler bu yazı için hazırlanmıştır. Kelime sayıları boşlukla ayrılan sözcüklere göre hesaplanmıştır.
| Uzun ifade | Daha kısa ifade | Değişiklik |
|---|---|---|
| A total of 120 participants were included in the study. | This study included 120 participants. | 10 → 5 kelime. Katılımcı sayısı korunur. |
| The aim of this study was to examine the relationship between sleep duration and fatigue. | This study examined the relationship between sleep duration and fatigue. | 15 → 10 kelime. Araştırmanın konusu korunur. |
| In order to assess adherence, we used a questionnaire. | To assess adherence, we used a questionnaire. | 9 → 7 kelime. Amaç ve araç korunur. |
Bu dönüşümler her cümleye otomatik uygulanmamalıdır. Örneğin edilgen yapıdan etken yapıya geçerken eylemi kimin gerçekleştirdiği açık kalmalıdır. Terimleri sırf daha kısa oldukları için gündelik karşılıklarıyla değiştirmek de bilimsel kesinliği azaltabilir.
Aynı bilgiyi iki kez söyleyen cümleleri bulun
Birçok özette amaç cümlesi ile sonuç cümlesi birbirini tekrar eder. Girişte uzun bir genel açıklama yapılır, ardından araştırmanın önemi benzer ifadelerle yeniden anlatılır. Bu tekrarlar, yöntem veya bulgu bilgisine dokunmadan yer kazanabileceğiniz alanlardır.
Her cümle için şu soruyu sorun: “Bu cümle okuyucuya daha önce verilmemiş hangi bilgiyi sunuyor?” Yanıt bulamıyorsanız cümle birleştirilebilir veya sadeleştirilebilir. Ancak iki farklı bulguyu tek bir genel ifadeye dönüştürmek, tekrar temizliği değildir. Hangi bulgunun hangi gruba ait olduğunu belirsizleştiriyorsa yapılan kısaltma fazla ileri gitmiştir.
Dilsel kısaltma ile içerik çıkarma arasındaki sınır
Şu örneği düşünün:
Shorter sleep duration was associated with greater fatigue in this sample.
Bunu “Shorter sleep caused fatigue.” biçiminde kısaltmak doğru değildir. “Associated with” bir ilişkiyi anlatırken “caused” nedensellik iddiası taşır. Ayrıca “in this sample” ifadesinin çıkarılması, bulgunun kapsamını daha geniş gösterme riski yaratır.
Benzer şekilde “may”, “suggest” veya “within the study population” gibi ifadeler sırf kısa bir cümle elde etmek için silinmemelidir. Bunlar bazen yazarın ihtiyat düzeyini ve yorum sınırını taşır. İstatistiksel olarak anlamlı bir sonucun pratik veya klinik açıdan önemli olduğu da kendiliğinden varsayılamaz.
Özet hâlâ sınırı aşıyorsa hangi ikincil bilginin çıkarılacağı bilimsel bir karardır. Editör seçenekleri gösterebilir ve daha kısa ifadeler önerebilir. Fakat hangi sonucun öncelikli olduğu konusunda yazarın değerlendirmesinin yerini almamalıdır.
Kısaltmaları çoğaltmak her zaman kazanç sağlamaz
Uzun bir terim özet boyunca sık kullanılıyorsa uygun bir kısaltma yararlı olabilir. Ancak yalnızca bir kez geçen terim için kısaltma tanımlamak metni uzatabilir. Okuyucunun her satırda yeni bir kısaltmayı çözmesi gerekiyorsa kelime sayısı düşse bile okunabilirlik zayıflar.
Alanın yerleşik kullanımını ve derginin kısaltma kurallarını izleyin. Özeti ana metinden bağımsız okuyacak bir kişinin temel mesajı anlayabilmesini gözetin.
Türkçe özetten İngilizceye geçerken sınır nasıl korunur?
Türkçe ve İngilizce metinler aynı bilgiyi farklı sayıda sözcükle anlatabilir. Bu nedenle Türkçe özeti sınırın hemen altında hazırlamak, İngilizce çevirisinin de aynı sınırda kalacağını garanti etmez.
İngilizce akademik çeviri talebinizde hedef kelime sayısını baştan belirtin. Kaynak metindeki bilgiler korunarak doğal İngilizce kurulmalı, ardından tekrarlar ve uzun ifadeler değerlendirilmelidir. Çeviri sırasında bilgilerin sessizce atlanması, kelime sınırına uyum yöntemi olarak kullanılmamalıdır.
Son kontrolde yalnızca kelimeleri saymayın
Kısaltılmış abstractı hem ilk sürümle hem de makalenin ana metniyle karşılaştırın. Özellikle şu noktaları kontrol edin:
- Katılımcı sayıları, tarihler, birimler ve istatistiksel değerler aynı mı?
- Çalışma tasarımı ve incelenen grup doğru aktarılıyor mu?
- Olumsuzluklar ve karşılaştırmanın yönü korunmuş mu?
- İlişki bildiren ifade nedensellik iddiasına dönüşmüş mü?
- Sonuç cümlesi bulguların desteklediğinden fazlasını söylüyor mu?
- Kısaltmalar anlaşılır ve terimler ana metinle tutarlı mı?
- İstenen başlıklar korunmuş ve gönderim sistemindeki kelime sınırı karşılanmış mı?
Birleştirilen cümleler yeni dilbilgisi veya noktalama sorunları oluşturabilir. Bu yüzden kapsamlı kısaltmanın ardından gönderim öncesi proofreading kontrolü yapılması yararlıdır.
Hangi noktada editing desteği gerekir?
Birkaç gereksiz ifadeyi çıkarmak yeterli olmuyorsa veya her kısaltmada önemli bir bilginin kaybolduğunu hissediyorsanız metni dışarıdan değerlendiren bir editör yardımcı olabilir. Anlamı koruyan akademik editing, cümleleri kısaltırken amaç, yöntem ve bulgular arasındaki ilişkiyi açık tutmaya odaklanmalıdır.
Özetinizi değerlendirirken yalnızca “kaç kelime eksildiğine” bakmayın. Hangi ifadelerin değiştiğini, hangi bilgilerin korunduğunu ve yazar olarak karar vermeniz gereken noktaların açıkça işaretlenip işaretlenmediğini de inceleyin.
Abstractınız kelime sınırını aşıyorsa mevcut özetinizi, makalenizi ve hedef derginin talimatlarını CertifiedEditing’e iletebilirsiniz. Talebinizde yalnızca özet için destek istediğinizi ve hedef kelime sayısını belirtmeniz yeterlidir. Özetiniz için kapsam ve fiyat bilgisi almak üzere ücretsiz ön inceleme talebi oluşturun. Böylece gerekli dil düzenlemesini, teslim süresini ve ücreti karar vermeden önce öğrenebilirsiniz.
